Maatwerk? Hoe dan?
Als ik de opdracht krijg om een nieuwe escaperoom of avonturen-puzzelgame te ontwerpen, begin ik nooit bij de puzzels. Ik begin bij het verhaal, want daardoor voorkom ik dat de puzzels losstaande opdrachtjes worden zonder doel, en zorg ik dat het spel een geheel wordt, zowel als spel, maar ook met het gewenste thema.
Ik luister goed naar wat de verwachtingen zijn en wat mensen zelf aandragen dat bij het thema hoort. Ik sta dan gelijk al aan, en er schieten vaak al duizend flarden en losse ideeën door mijn hoofd.
Om te voorkomen dat we met zijn allen overweldigd raken door al mijn gedachtensprongen, gooi ik al deze ideeen in een grote pan in mijn hoofd. Ik deel tijdens zo’n eerste gesprek enkel wat direct aansluit bij wat er gezegd wordt. De rest laat ik in de pan zitten. Dat moet nog even sudderen.
Dat sudderen gaat vervolgens gerust de hele avond en de dagen erna door op de achtergrond, terwijl ik ondertussen bezig ben met mijn dagelijkse dingen. Zo beginnen losse ideeën een plek te krijgen die elkaar versterken en vallen anderen af. En begint zich een globale richting van het verhaal te vormen.
Voor mij is het verhaal niet slechts een toevoeging. Het verhaal is de ruggengraat van het spel. Het verhaal moet kloppen, tot in de details, want als het verhaal niet klopt, dan kloppen de puzzels ook niet. De puzzels vertellen vervolgens allemaal een deel van het verhaal.
Ik vind het leuk als mensen tijdens het spelen aha momenten ervaren, die niet te maken hebben met winnen of verliezen. Maar met oh, nou snap ik waar dat ene plaatje van was! Of nu snap ik waarom dát de oplossing was van die puzzel!
De komende tijd zal ik vaker ingaan op waarom deze spellen echt werken om mensen dichter bij elkaar te brengen, en ik zal dit onderbouwen met wetenschappelijke inzichten vanuit de sociale psychologie, spel theorie, en organisatiekunde.